هر روز صبح، میلیونها نفر قبل از شروع کارشان، مستقیم سراغ دستگاه قهوه میروند.
یک فنجان قهوه برای خیلیها فقط نوشیدنی نیست؛ شروع رسمی روز است. بوی قهوه در شرکتها، کافهها و دفترها تبدیل به بخشی از زندگی روزمره شده. اما یک تحقیق جدید در سال ۲۰۲۵، سؤال مهمی را مطرح کرده:
آیا قهوهای که هر روز در محل کار مینوشیم، آرامآرام به قلب ما آسیب میزند؟
پژوهشی که در مجله معتبر Nutrition, Metabolism and Cardiovascular Diseases منتشر شده، نشان میدهد نوع قهوه و مخصوصاً نوع فیلتری که در دستگاه استفاده میشود، میتواند تأثیر مستقیمی روی سلامت قلب و سطح کلسترول داشته باشد.
ماجرا از یک کشف قدیمی شروع شد.
دانشمندان سالهاست میدانند بعضی مدلهای قهوه میتوانند کلسترول LDL یا همان «کلسترول بد» را افزایش دهند. عامل اصلی این اتفاق دو ترکیب طبیعی موجود در دانه قهوه هستند:
کافستول (Cafestol)
کاووئول (Kahweol)
این ترکیبات روغنی، اگر در مقدار زیاد مصرف شوند، میتوانند به مرور زمان باعث بالا رفتن کلسترول خون شوند و ریسک بیماریهای قلبی را افزایش دهند.
اما نکته مهم اینجاست:
همه چیز به روش دمآوری قهوه بستگی دارد.
فیلتر کاغذی؛ قهرمان سادهای که کمتر به آن توجه میکنیم
وقتی قهوه با فیلتر کاغذی تهیه میشود، بخش زیادی از این ترکیبات روغنی داخل فیلتر باقی میماند و وارد فنجان نمیشود.
به همین دلیل، قهوههای دمی با فیلتر کاغذی سالهاست گزینه سالمتری برای قلب شناخته میشوند.
اما بیشتر دستگاههای قهوهساز اداری و صنعتی از فیلتر فلزی استفاده میکنند؛ فیلترهایی که اجازه عبور مقدار بیشتری از این روغنها را میدهند.
و همین تفاوت کوچک، میتواند در طولانیمدت اثر بزرگی روی بدن بگذارد.
نتایج تحقیق واقعاً غافلگیرکننده بود
پژوهشگران سوئدی چندین مدل دستگاه قهوهساز اداری را بررسی کردند و آنها را با روشهای مختلف دمآوری مثل فرنچپرس، اسپرسو، قهوه دمی و قهوه جوشانده مقایسه کردند.
نتیجه نشان داد قهوه دستگاههای اداری، مقدار قابلتوجهی کافستول و کاووئول دارد؛ بسیار بیشتر از قهوههایی که با فیلتر کاغذی تهیه میشوند.
اما نکته عجیبتر مربوط به اسپرسو بود.
در بعضی نمونههای اسپرسو، مقدار این ترکیبات فوقالعاده بالا بود و در بعضی دیگر بسیار پایینتر. یعنی نوع دستگاه اسپرسوساز، فشار استخراج، دمای آب و حتی نوع آسیاب قهوه میتواند تأثیر زیادی روی ترکیبات نهایی فنجان داشته باشد.
به زبان سادهتر: دو اسپرسو که ظاهر کاملاً مشابهی دارند، ممکن است از نظر تأثیر روی کلسترول کاملاً متفاوت باشند.
یک فنجان کوچک، اما تأثیری بلندمدت
طبق محاسبات این تحقیق، اگر فردی هر روز چند فنجان قهوه دستگاهی در محل کار بنوشد و آن را با قهوه فیلترشده جایگزین کند، احتمال دارد سطح کلسترول LDL او به شکل محسوسی کاهش پیدا کند.
پژوهشگران حتی تخمین زدهاند که در بلندمدت، این تفاوت میتواند ریسک بیماریهای قلبی را کاهش دهد.
البته این به معنی «خطرناک بودن قهوه» نیست.
واقعیت این است که قهوه هنوز هم برای بسیاری از افراد نوشیدنی مفیدی محسوب میشود؛ اما روش تهیه آن اهمیت بسیار زیادی دارد.
جالبترین بخش تحقیق؛ یک فیلتر پارچهای ساده!
در بخشی از آزمایش، پژوهشگران قهوه را از یک پارچه ساده عبور دادند؛ چیزی شبیه فیلتر پارچهای خانگی.
نتیجه شگفتانگیز بود: بخش زیادی از ترکیبات مضر حذف شد.
یعنی حتی استفاده از یک فیلتر ساده هم میتواند تفاوت بزرگی برای سلامت قلب ایجاد کند.
پس باید قهوه را کنار بگذاریم؟
قطعاً نه.
اما اگر مصرف قهوه روزانه بالایی دارید، بهتر است به این نکات توجه کنید:
قهوههای دمی با فیلتر کاغذی انتخاب سالمتری هستند.
مصرف زیاد قهوههای بدون فیلتر بهتر است متعادل باشد.
کیفیت دستگاه اسپرسوساز اهمیت زیادی دارد.
تمیز بودن دستگاه و نوع عصارهگیری میتواند روی ترکیبات قهوه اثر بگذارد.
قهوه خوب، فقط به طعمش نیست.
در دنیای حرفهای قهوه، کیفیت نوشیدنی فقط به عطر و کرما محدود نمیشود؛ سلامت و استاندارد بودن تجهیزات هم اهمیت زیادی دارد.
مجموعه باریستایار به عنوان مرجع فروش تجهیزات قهوه، دستگاههای اسپرسوساز و مواد اولیه کافه، همیشه روی انتخاب تجهیزات استاندارد و باکیفیت تأکید دارد؛ چون نوع دستگاه و شیوه دمآوری، مستقیماً روی کیفیت نهایی قهوه و حتی سلامت مصرفکننده تأثیر میگذارد.
جمعبندی
این تحقیق یک نکته مهم را یادآوری میکند:
همه قهوهها شبیه هم نیستند.
گاهی تفاوت بین یک فنجان قهوه سالمتر و یک قهوه آسیبزننده برای قلب، فقط به نوع فیلتر و دستگاه بستگی دارد.
پس اگر هر روز قهوه مینوشید، شاید وقتش رسیده علاوه بر طعم و کافئین، کمی هم به چیزی که داخل فنجانتان پنهان شده فکر کنید.